Zasady wykonywania lotów dronami na świecie

Zasady wykonywania lotów dronami w UE

 

1 lipca 2020 w na terenie UE wejdą przepisy regulujące zasady wykonywania lotów bezzałogowymi statkami powietrznymi. Od tego dnia w każdym kraju powinny obowiązywać takie same zasady latania dronami.

 

Warto przypomnieć, że od 1 lipca 2020 osoba, która pilotuje drona nazywana jest pilotem a podmiot, który świadczy usługi dronami jest operatorem. Ilekroć mowa jest w tym artykule o operatorze to zapis dotyczy podmiotu wykonującego operacje dronami.

 

Na terenie UE obowiązywać będą 3 kategorie lotów: Otwarta, Szczególna i Certyfikowana. Loty w kategorii otwartej można wykonywać jeśli zachowane są poniższe zasady:

 

  1. BSP należy do jednej z klas określonych w rozporządzeniu (UE) 2019/945 lub został skonstruowany do użytku prywatnego, lub spełnia warunki określone w art. 20,
  2. BSP ma maksymalną masę startową mniejszą niż 25 kg,
  3. Pilot BSP zapewnia utrzymanie określonej odległości oraz aby jego lot nie przebiegał nad zgromadzeniami osób
  4. Pilot utrzymuje BSP w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS, z wyjątkiem przypadków, gdy lot wykonywany jest w trybie podążania za stacją bazową lub wykorzystywany jest obserwator
  5. Podczas lotu BSP utrzymywany jest w odległości do 120 metrów od najbliższego punktu powierzchni ziemi, z wyjątkiem przypadków, gdy przelatuje on nad przeszkodą
  6. Podczas lotu BSP nie przewozi materiałów niebezpiecznych, ani nie zrzuca żadnych materiałów

Kategoria Otwarta dzieli się na 3 kolejne podkategorie a1, a2 oraz a3. Zasady wykonywania lotów w tych podkategoriach obrazuje poniższa tabela:

 

 

Klasa Szczególna.

Jeśli planowany lot nie spełnia wymogów panujących w klasie otwartej to musi być wykonywany w klasie szczególnej. Loty w tej klasie mogą się odbywać po uzyskaniu zgody od regulatora. Zgodę można uzyskać na trzy sposoby:

  • Na podstawie oświadczenia o operacji zgodnej ze standardowym scenariuszem
  • Po złożeniu wniosku na operację
  • Posiadając certyfikat LUC (Light UAV Certificate)

 

Czym są scenariusze standardowe STS? Jest to zbiór procedur stosowanych przy szczególnym zastosowaniu dronów np. wykonywanie lotów fotogrametrycznych w trybie automatycznym na wysokości powyżej 120 metrów lub inspekcja sieci elektroenergetycznych. Trudno sobie wyobrazić pilota drona, który bez odpowiedniego przeszkolenia prowadzi operację szczególnego ryzyka poboru próbek dymu z komina. Do takich lotów należy być odpowiednio przygotowanym i to zarówno pod względem wyszkolenia jaki i posiadanego sprzętu. Operator powinien również posiadać polisę OC na określoną sumę gwarancyjną oraz należy spełnić szereg dodatkowych wymagań jakie zostaną określone w odpowiednim scenariuszu. Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotów EASA zaproponowała dwa scenariusze standardowe dla Unii Europejskiej:

  • STS 1 loty w warunkach VLOS
  • STS 2 loty w warunkach BVLOS

 

Obie propozycje są na etapie konsultacji i nie wiadomo czy wejdą w życie w dniu 1 lipca 2020 w proponowanej formie.

Dla STS-1 zakłada się:

  • Ograniczenie lotów do wysokości 120 metrów, przy zachowaniu bezpiecznej odległości od osób,
  • Wykonywanie lotów dronami, których wymiar właściwy (od najdalszych końcówek śmigieł lub innych wystających elementów) nie przekracza 3 metrów,
  • Jeden pilot pilotuje jednego drona (zakaz lotów rojów),
  • Loty mają być wykonywane dronami kategorii C5 (wymogów do tej kategorii jeszcze nie ma).

Dla STS 2 zakłada się:

  • Możliwość wykonywania lotów nie wyżej niż 120m i nie dalej niż 1 km chyba, że lot odbywa się przy asyście obserwatora. Wtedy zasięg można zwiększyć maksymalnie do 2 km
  • Loty mają być wykonywane dronami w kategorii c6 (wymogów tej kategorii jeszcze nie ma).

 

Kraje członkowskie przez okres 2 lat mogą tworzyć własne scenariusze standardowe

 

Czym jest wniosek na operację? Jeśli lot, który pilot drona ma w planach nie wpisuje się w żaden ze scenariuszy to będzie on miał możliwość złożenia wniosku do krajowego nadzoru z prośbą o zgodę na wykonanie szczególnego lotu. Krajowy nadzór wyda dla tego lotu odpowiednie ograniczenia oraz wymagania. Po ich spełnieniu pilot drona będzie miał możliwość przeprowadzenia zaplanowanej operacji. W ograniczeniu znajdą się wymagania co do sprzętu, (np. obowiązek posiadania dodatkowego oświetlenia lub kamery o zadanych parametrach, konieczności posiadania spadochronu ratowniczego dla drona), wymagania co do posiadanych umiejętności (np. obowiązek szkolenia teoretycznego oraz praktycznego w zadanej ilości godzin poświadczonych odpowiednim zaświadczeniem z ośrodka szkolenia). Nadzór krajowy może również zarządzać posiadania polisy OC na określoną sumę gwarancyjną lub spełnienia dowolnego warunku jaki zostanie uznany za zasadny w celu podniesienia poziomu bezpieczeństwa.

 

Czym jest certyfikat LUC? Certyfikat LUC pozwala na samodzielne wydawanie decyzji dotyczących prowadzenia operacji szczególnych. Certyfikat ten będzie wydawany podmiotom świadczącym usługi dronami. Posiadacz certyfikatu zobowiązany będzie do samodzielnej analizy ryzyka oraz definiowania wymogów jakie musi spełnić sprzęt i załoga aby wykonać konkretną operację. Możemy sobie wyobrazić, że tacy użytkownicy dronów jak Policja, Służby specjalne, czy Straż Graniczna to właściwi kandydaci do uzyskania LUC. W wymienionych służbach dość często może pojawić się konieczność wykorzystania drona w specyficzny sposób a sama operacja może wymagać zachowania szczególnej tajemnicy dlatego posiadanie komórki udzielającej zgody na loty jest zasadne i wskazane. Krajowy nadzór raz na określony czas (np. raz na rok) przeprowadzi audyt podmiotów posiadających certyfikat LUC w celu weryfikacji czy wydane warunki wykonywania lotów były odpowiednie.

 

Klasa Certyfikowana. Jest to klasa gdzie wykonywane są loty najwyższego ryzyka. Operacje wymagają certyfikacji BSP na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/945. W stosownych przypadkach, jeśli właściwy organ, w oparciu o ocenę ryzyka uzna to za konieczne może być również wymagana certyfikacja operatora oraz uzyskanie licencji przez pilota bezzałogowego statku powietrznego. Operacje klasyfikuje się w kategorii „certyfikowanej” wyłącznie wówczas, gdy spełnione są następujące warunki:

  1. Bezzałogowy system powietrzny jest certyfikowany na podstawie art. 40 ust 1 lit a), b) i c) rozporządzenia (UE) 2019/945
  2. Operacje spełniają którykolwiek z warunków:
    • Jest wykonywania nad zgromadzeniami osób,
    • Wiąże się z przewozem osób,
    • Wiąże się z przewozem materiałów niebezpiecznych.

Przepisy na świecie

Mapa zawiera przepisy dotyczące loty dronami na świecie. W ustawieniach mapy można uruchamiać filtry – przepisy na poszczególnych kontynentach: Europa, Azja, Ameryki, Afryka, Australia.
Należy pamiętać, że przepisy dotyczą wykonywania lotów, a nie komercyjnego wykorzystania dronów w tych krajach.

W opisie każdego kraju znajduje się adres urzędu lotnictwa lub kontakt do odpowiedniej komórki zajmującej się dronami w wybranym kraju.

 

Informację staramy się aktualizować na bieżąco. Jeśli znajdziesz nieprawidłowości lub masz więcej informacji, które powinny się tam znaleźć – skontaktuj się z nami przez formularz kontaktowy.

 


Dobre praktyki lotów dronami


Pamiętaj, że jeżeli w jakimś kraju nie ma ściśle określonych przepisów dotyczących lotów dronami należy stosować się do standardowych “dobrych zwyczajów”, które można określić jako:

 

  • Lataj tylko w dzień – w zasięgu wzroku – VLOS
  • Do wysokości 100 metrów
  • Z daleka od lotnisk (3-8km)
  • Nie lataj bezpośrednio nad ludźmi
  • Staraj się utrzymywać w odległości ok. 50 metrów od budynków, zgromadzeń, obiektów co do których nie masz własności
  • Nie lataj nad budynkami rządowymi, wojskowymi, elektrowniami i innymi obiektami tego typu
  • Loty w parkach narodowych zwykle wymagają zgody zarządzającego
  • Zapoznaj się z wymaganiami co do komercyjnego wykorzystania drona/nagrań
  • Nie używaj drona w sposób, który mógłby wpłynąć na bezpieczeństwo lub zakłócać prywatność innych osób i mienia

 

Oczywiście powyższe punkty nie zostały ściśle określone – wynikają ze zdrowego rozsądku. Poniższa mapa ma charakter tylko informacyjny. Przed lotem zapoznaj się z regulacjami obowiązującymi w danym kraju na oficjalnych stronach ULC.

 

 

Mapa jest podzielona na 3 podstawowe kolory:

 

Zielony: oznacza, że drony są generalnie dozwolone i loty w klasie G można wykonywać bez dodatkowych pozwoleń

Żółty: Loty dronami mogą wymagać wcześniejszej rejestracji lub są dokładne ograniczenia

Czerwony: Drony są zakazane lub posiadają restrykcyjne przepisy